Midden in het centrum van Hengelo ligt het prachtige gebouw Beursplein. Prominent in de Beursstraat. Een gebouw dat meer is dan een bibliotheek. Een voorbeeld voor Twente. Honderden boeken, cd’s en dvd’s staan op hun plek. Op de begane grond kunnen bezoekers door het zogenoemde ‘winkelconcept’ op een gemakkelijke manier en in een oogopslag hun boeken, magazines en tijdschriften vinden. Voor ieder wat wils. Jong en oud. Allochtoon en autochtoon. De bibliotheek is er voor iedereen en dit jaar viert Bibliotheek Hengelo haar 90-jarige bestaan.
Wekelijks worden er cursussen gegeven, zijn er speciale workshops en bijeenkomsten in het gebouw Beursplein. En ‘s avonds kunnen regelmatig lezingen bezocht worden. Menig bekend schrijver heeft al een bezoek gebracht aan Bibliotheek Hengelo. Bezoekers kunnen ervan genieten en tegelijkertijd een hapje eten of drinken in het gezellige Beurscafé.
Dit is de plek waar mensen geïnformeerd worden en alles te weten kunnen komen. Niet alleen door alle aanwezige boeken, maar liefst 160 computers zorgen ervoor dat digitaal alle informatie ook kan worden binnengehaald. Niet alleen van het ‘gewone’ web, maar ook door te kijken in bijvoorbeeld alle systemen van collega-bibliotheken. Ruim veertig medewerkers en vele vrijwilligers zorgen ervoor dat alles op rolletjes loopt.
Opvallend in het gebouw, naar het ontwerp van Mas Architecten, is het industriële plafond, waar de leidingen en de zilverkleurige luchtbuizen niet zijn afgedekt met een systeem-plafond. Ook de betonnen pilaren zijn onbehandeld. Toch doet de bibliotheek niet kil aan. Integendeel. De strakke basis is hier en daar opgefleurd met kleur. Meerdere wanden hebben een streeppatroon. Het tapijt is knalblauw en de liftschacht oranje. En ook bij kasten en loungebanken zorgt kleur voor sfeer. Verder speelt hout een prominente rol. Donker massief merbauhout komt terug in de trappen, de balies van de informatiepunten en de bar van het Beurscafé.
Bibliotheek Hengelo is sinds januari 2006 gehuisvest in het nieuwe gebouw en is een belangrijk onderdeel geworden van de Hengelose samenleving. Precies zoals echtpaar Stork het ongetwijfeld 90 jaar geleden voor ogen gehad moet hebben. De bibliotheek kent zijn oorsprong namelijk in de fabriek Stork. Deze fabriek had al een fabrieksbibliotheek en in 1919 was het dan ook het echtpaar Stork dat hun collectie en 50.000 gulden schonk aan de stad Hengelo, zodat er een Openbare Leeszaal en Bibliotheek opgezet kon worden.
Het idee van de heer C.T. Stork voor de oprichting van een fabrieksbibliotheek destijds, is vermoedelijk ontstaan door zijn indrukken opgedaan tijdens een studiereis in 1857 naar Glasgow. Tijdens deze reis schreef hij in een brief aan zijn vrouw dat zijn broer Coen hem naar een ‘free library’ had gebracht waar ‘iedere arbeider en jongen alles voor niets kan lezen in een ontzagchelijk mooi gebouw’. Dat vond hij ‘ontzagchelijk interessant.’
Daarnaast speelde de oprichting van de bibliotheek aan de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek te Delft in 1878 een rol. In deze fabrieksbibliotheek stelde de directeur van de fabriek zijn eigen collectie boeken beschikbaar voor de arbeiders van de fabriek. Stork was erg enthousiast over dit initiatief. De opvoeding en ontwikkeling van de arbeiders was iets dat Stork zeer na aan het hart lag. Het is dan ook niet onwaarschijnlijk dat hij, in navolging van de fabriek in Delft, hetzelfde deed en zijn collectie beschikbaar stelde. In 1919 stelde de zoon van C.T. Stork, de heer C.F. Stork, en zijn echtgenote ter gelegenheid van hun 25-jarige huwelijk een bedrag van 50.000 gulden ter beschikking voor de stichting Openbare Leeszaal en Bibliotheek. Ze deden dit omdat ze wilde dat alle mensen in Hengelo gebruik konden maken van een bibliotheek. Zaterdag 13 september 1919 werd de Openbare Leeszaal en Bibliotheek officieel geopend. Omdat er geen grond beschikbaar was, werd de bibliotheek voorlopig tijdelijk ondergebracht. Een nadeel van de tijdelijke huisvesting was dat de beschikbare ruimte grensde aan een grote zaal waar regelmatig feesten en bijeenkomsten gehouden werden. De geluidsoverlast werd jarenlang als zeer hinderlijk ervaren.
Om boeken te kunnen lenen moest men begunstiger zijn. Als begunstiger moest men jaarlijks een minimumbedrag van 1 gulden betalen. Omdat er in die tijd veel besmettelijke ziekten voorkwamen kon de Openbare Leeszaal en Bibliotheek zich verzekeren tegen hierdoor ontstane schade. Boeken die iemand geleend had, die later een besmettelijke ziekte bleek te hebben, moesten namelijk vernietigd worden.
In 1928 werd besloten tot de bouw van een eigen bibliotheekgebouw. Aangezien men het niet eens kon worden over de plaats van de bibliotheek (C.F. Stork wilde het gebouw in Tuindorp en de gemeente in het centrum) werd uiteindelijk besloten tussen beide locaties te gaan bouwen, namelijk in de Vondelstraat. Als voorbeeld diende een aantal bibliotheken in Glasgow namelijk Elder, Whiteinch Shettleton en Patrick Library. De nieuwe bibliotheek werd ruim opgezet, zodat de mensen elkaar niet in de weg zouden lopen. Met deze opzet kreeg Hengelo als eerste in Nederland een zogenoemde open ‘boekerij’. De Openbare Leeszaal- en Bibliotheek vindt uiteindelijk van 1929 tot 1986 haar onderkomen aan de Vondelstraat.
In 1961 werd de bibliobus in Hengelo geïntroduceerd en in 1977 werden de Openbare Bibliotheek en Katholieke Bibliotheek samengevoegd. De Rooms Katholieke Bibliotheek ontstond aanvankelijk in 1891 door de kring werkliedenvereniging "St. Joseph". In 1931 ontstaat een zelfstandig Boekerij die tot in de jaren '70 van de vorige eeuw verschillende filialen en uitleenposten beheert.
In 1986 verhuisde men naar een bibliotheeksgebouw; namelijk aan in het Stadskantoor aan de Burgemeester Janssenstraat. Anno 2009 is Bibliotheek Hengelo prachtig gehuisvest in de binnenstad (Beursplein), heeft ze een filiaal in de wijk Hasseler Es en een mobiel filiaal. Bibliotheek Hengelo is tegenwoordig niet alleen meer een uitleen- en informatiecentrum, maar ook een culturele ontmoetingsplaats waar voordrachten, lezingen, tentoonstellingen, literair cabaret plaatsvinden. De Stichting Vrienden van Bibliotheek Hengelo zorgt ervoor dat deze activiteiten mogelijk kunnen worden gemaakt en bestaat dit jaar 50 jaar.