De klassieke Bibliotheek in nieuw perspectief

ORGANISATIE - Verandering en verbreding

De klassieke Bibliotheek is de Bibliotheek die er altijd al was. Onze vestigingen, voor iedereen toegankelijk. De huiskamer van de stad.

De verbreding en verdieping van de klassieke Bibliotheek, zoals die bij de start van ons meerjarenbeleid in 2016 als programmalijn werd opgenomen, heeft in 2019 vorm gekregen in onze definiëring van publieksservice:

De term ‘publieksservice’ staat voor alle service die onze klanten ervaren. Oftewel alle diensten en producten in en buiten de vestigingen, offline en online. Zowel boeken, computervoorzieningen, cursussen, lezingen, activiteiten, de sfeer en netheid, maar vooral: elk contactmoment.

Klantgericht

Bij de verbreding en vernieuwing van de Klassieke Bibliotheek verandert de focus van informatie beschikbaar stellen naar informatie (in de breedste zin van het woord) klantgericht gebruiken. Dit doen we door:

  1. Inwoners te betrekken bij de publieksservice (de vrijwilligers in de publieke ruimte en in de programmering) en hen hierin een betekenisvolle rol geven voor henzelf en voor de klanten.
  2. Een vraaggericht aanbod te ontwikkelen; samen met partners en inwoners komen tot relevante programma’s op bijvoorbeeld het gebied van een leven lang leren, meedoen in de samenleving en jeugdactiviteiten.

Met deze definiëring is de nieuwe Bibliotheek ontstaan waarin alle facetten van het Bibliotheekwerk van nu hun plek hebben gevonden. Lezen, Leren en Informeren.

We doen dit vanuit de waarden die we in 2019 samen vastgesteld hebben: gastvrij, gidsend, inspirerend, nieuwsgierig en levendig. Waarden die we in 2020 verder gaan invullen.

Doel: In 2020 is de collectie van de Bibliotheek, in alle vormen, een afspiegeling van vraag en aanbod vanuit de verschillende kernfuncties (leren, lezen, informeren) binnen de lokale samenleving. Daarmee profileert de Bibliotheek zich als het knooppunt waar kennis (vanuit die verschillende vormen) samenkomt.

Collectie

De collectie in de Bibliotheek is ondersteunend aan de inhoudelijke programma’s van de teams Lezen, Leren en Informeren. Meer dan vroeger gaat het om de juiste afstemming tussen vraag en aanbod. Aanbod is er in onze digitale wereld immers genoeg. Maar wat vraagt onze klant van de Bibliotheek? Het gebruik van de collectie wordt daarom nauwkeurig gevolgd. 4 overzichten HGLOp basis van de gebruikscijfers van de collectie hebben we inzicht in het onderhoud dat nodig is. We weten welke onderdelen (extra) aanschaf kunnen gebruiken, maar ook waar we collectie kunnen afschrijven.

Uitleningen

Sinds een aantal jaren zien we een toename van het aantal uitleningen van e-books en een afname van het aantal uitleningen van de papieren boeken. Veel inwoners die boeken lenen doen dit zowel digitaal als fysiek. Het papieren boek is daarbij nog steeds favoriet, maar het digitale boek heeft bepaalde voordelen, zoals makkelijk te hanteren, veel boeken in één handzaam device bij elkaar, lettergrootte en helderheid die zijn aan te passen.

Het is een landelijke tendens dat het totaal aantal uitleningen bij Bibliotheken terugloopt en deze tendens zien we ook bij Bibliotheek Hengelo. Ontlezing is een zorgwekkende ontwikkeling in Nederland. Alhoewel de dalende uitleencijfers niet hoeven te betekenen dat er minder gelezen wordt, is het wel duidelijk dat het aantal mensen dat onvoldoende kan lezen om goed mee te kunnen doen in de maatschappij groeit. Daar ligt een opgave voor de Bibliotheek.

Huisvesting

De Bibliotheek in nieuw perspectief is een Bibliotheek waar de collectie weliswaar nog een belangrijke plaats inneemt, maar niet meer leidend is voor de inrichting. De collectie is ondersteunend aan de programma’s, de activiteiten, producten en diensten die de Bibliotheek verzorgt. Dit heeft consequenties voor de inrichting. De huidige inrichting, die meer past bij de klassieke Bibliotheek, begint merkbaar te knellen als een te krappe jas. Na bijna 15 jaar is de inrichting bovendien toe aan een opknapbeurt.

Daarom is in 2019 een projectgroep aan de slag gegaan met de opdracht Bibliotheek Hengelo Stad zodanig in te richten en aan te passen dat deze recht doet aan dat wat we van een Bibliotheek anno nu mogen verwachten. Zo komen ontmoeten, werken en studeren, cursussen, huiskamer, inspirerende omgeving, podium en expositie nadrukkelijk naar voren in het nieuwe ontwerp dat in maart 2020 uitgevoerd gaat worden. Uitgangspunt is hierbij duurzaamheid en hergebruik van materiaal daar waar dit mogelijk is.

Voorzieningen

Het beheer van de gebouwen was ook in 2019 een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden van ons facilitaire team. Naast de voorbereidingen voor de herinrichting, werd gezorgd voor een upgrade van het gehele Wi-Fi netwerk voor bezoekers. Hiermee faciliteren we een prettige werk- en studeeromgeving in de Bibliotheek. Duurzaamheid staat hoog op de agenda bij bijvoorbeeld energiebeheer en vervanging van apparatuur. Daarbij wordt gezocht naar energiezuinige varianten en is gekozen voor groene stroom.

Doel: In 2020 werken alle medewerkers vanuit de bedoeling van de Bibliotheek. Alle medewerkers zijn zich bewust van hun eigen bijdrage hieraan en handelen er naar. Doelen en ambitie van de organisatie vormen het kader waarbinnen we werken. Zelforganisatie is een leidend principe. De talenten van medewerkers zijn in beeld en op de juiste plek ingezet.

Integratie Bibliotheek Hengelo | Hof van Twente met Bibliotheek Oldenzaal

In 2019 zijn we met de drie bibliotheekstichtingen als één werkorganisatie gaan werken. Dit betekent dat elk team over de drie stichtingen het programma maakt dat vervolgens lokaal per stichting, binnen het eigen ambitieniveau, over de verschillende vestigingen, wordt uitgevoerd. Zo kunnen we gebruik maken van elkaars denkkracht en expertise, terwijl we tegelijkertijd vanuit een lokaal perspectief blijven werken.

ZelforganisatieOrganisatie en medewerkers 2019

De teams werken vanuit het principe zelforganisatie. Alle medewerkers hebben zich verdiept in en werken met de principes van zelforganisatie:

  1. Flexibiliteit van rollen: doen wat nodig is.
  2. Proces van besluitvorming: niemand is tegen.
  3. Gedistribueerd leiderschap: samen verantwoordelijk.
  4. Radicale transparantie: open kaart spelen.
  5. Zelforganiserend vermogen: werkbare oplossingen.
  6. Collectieve intelligentie: samen weet je meer.
  7. Spanning is brandstof: wrijving geeft glans.
  8. Successen vieren: trots.

Dit is een proces van vallen en opstaan waar we het hele jaar door aan werken, een terugkerend thema in de teamoverleggen en ook aandachtspunt in de ontwikkelgesprekken met alle medewerkers.

Doel: In 2020 vormen vrijwilligers een vast onderdeel van ons personeelsbestand. Vrijwilligers vormen een toegevoegde waarde voor de Bibliotheek, zij zijn enthousiast over de doelstellingen van de Bibliotheek en dragen dit enthousiasme uit.

In 2019 is het vrijwilligersbeleid voor Bibliotheek Hengelo | Hof van Twente geactualiseerd en ook toepasbaar voor Bibliotheek Oldenzaal gemaakt. Vrijwilligers zijn steeds belangrijker voor onze Bibliotheken.

Niet alleen omdat ze ons helpen met veel werkzaamheden, waardoor we onze doelstellingen kunnen halen, maar ook omdat het betrekken van inwoners bij de Bibliotheek invulling vrijwilligersgeeft aan het principe ‘de Bibliotheek maken we samen’.

De Bibliotheek als de plek midden in de samenleving, waar iedereen zich welkom voelt en waar je zelf je steentje aan kunt bijdragen. De Bibliotheek wil mensen de mogelijkheid geven talenten en kwaliteiten in te zetten en te ontwikkelen door een diversiteit aan vrijwilligerswerk te bieden.

Vrijwilligers in de Bibliotheek volgen verschillende trainingen en zijn zo, met ondersteuning van de beroepskrachten, in staat klanten op de juiste wijze te helpen of te ondersteunen bij de programmering van de Bibliotheek.