Direct naar de inhoud

De klassieke Bibliotheek in nieuw perspectief

De klassieke Bibliotheek in nieuw perspectief

ORGANISATIE - Verandering en verbreding

De aanvullende programmalijn die de Bibliotheken landelijk samen oppakken, is die van de verandering en de verbreding van de klassieke Bibliotheek. Ook voor Bibliotheek Hengelo geldt dat de klassieke Bibliotheek, waarin uitleen van een collectie centraal stond, niet langer leidend is. Verandering en verbreding van de klassieke Bibliotheek betekent dat we niet meer spreken over de klassiek Bibliotheek, maar over de maatschappelijke- en educatieve Bibliotheek.

Met andere woorden: de klassieke Bibliotheek integreert in de maatschappelijke- en educatieve Bibliotheek en komt tot uitdrukking in de drie programmalijnen Jeugd & Onderwijs, Participatie & Zelfredzaamheid en Persoonlijke Ontwikkeling. De collectie, in al z’n verschijningsvormen, is en blijft van belang, maar wordt ondersteunend ingezet aan de maatschappelijke en educatieve taken.

Doel: In 2020 is de collectie van de Bibliotheek, in alle vormen, een afspiegeling van vraag en aanbod vanuit de verschillende kernfuncties (leren, lezen, informeren) binnen de lokale samenleving. Daarmee profileert de Bibliotheek zich als het knooppunt waar kennis (vanuit die verschillende vormen) samenkomt.

Het aantal leden is in 2018 in totaal licht gestegen, tegen de landelijke trend in. Onze collectie boeken is in 2018 nagenoeg gelijk gebleven. In het aantal fysieke boeken dat wordt uitgeleend zien we een daling. De digitale collectie daarentegen, groeit en wordt door onze klanten steeds meer gebruikt. Een abonnement op de Bibliotheek biedt klanten de mogelijkheid om van beide opties gebruik te maken.

4 overzichten klassieke bibliotheekLezen

Dat de collectie ondersteunend wordt ingezet voor de programmalijnen, betekent voor de lijn Jeugd & Onderwijs dat we voor de doelgroep tot 18 jaar inzetten op een aantrekkelijk collectie die uitnodigt tot lezen. Immers ‘kilometers lezen’ maakt goede lezers en lezen is leuk, mits je toegang hebt tot datgene wat bij jou past. Dat zien we terug in de collecties op de scholen, maar ook in de collectie in de Bibliotheek.

Leren

Voor de programmalijn Participatie & Zelfredzaamheid betekent het dat we inzetten op veel ondersteunend materiaal bij het aanleren van lezen en schrijven voor volwassenen. Er verschijnt steeds meer materiaal dat is afgestemd op deze doelgroep, zodat ook voor deze klanten lezen steeds leuker wordt. Op digitaal gebied is de ontwikkeling enorm groot als het gaat om het aanleren van basisvaardigheden.

Informeren

Binnen de programmalijn Persoonlijke Ontwikkeling is de collectie in al zijn facetten ondersteunend. Of je nou meedoet aan een leeskring of studiekring, of je wilt oriënteren op maatschappelijke vraagstukken, de Bibliotheek is het knooppunt waar kennis samenkomt juist door de aanwezigheid van collectie. Het kan fysieke informatie zijn of digitale, maar ook in de hoofden van mensen is veel kennis aanwezig die we graag delen door het organiseren van lezingen, debatten, cursussen en workshops.

Ook voor de volwassen lezer geldt dat plezier in lezen van belang is. Want lezen is een vaardigheid en vaardigheden moet je onderhouden. Daarom is onze collectie nog steeds een afspiegeling van het gebruik door onze klanten, waar we constant op monitoren en daar waar nodig zorgen voor bijstelling.

Dementheek
In 2018 zijn we begonnen met het opzetten van een Dementheek, naar aanleiding van de intentieverklaring 'Hengelo Haakt In' voor een dementievriendelijk Hengelo, die door ruim 25 Hengelose organisaties werd ondertekend. Eén op de vijf mensen krijgt dementie. Voor mantelzorgers en andere geïnteresseerden biedt de Dementheek informatie en advies. Onze medewerkers hebben training gevolgd in het signaleren en omgaan met demente mensen.

Huisvesting

Een ander facet van de klassieke Bibliotheek is het gebouw waarin de Bibliotheek zich bevindt. Immers: geen collectie zonder plaats waar deze staat en geleend kan worden. Integratie in de drie inhoudelijke programmalijnen betekent dat we in 2018 meer aandacht hadden voor voorlezen en andere jeugdactiviteiten, dat we steedsCertificering meer professionele ondersteuning huisvestten in de vorm van spreekuren en informatiebijenkomsten en dat we zien dat voor veel mensen de Bibliotheek de plek is waar je elkaar treft of juist in een relatief rustige omgeving kunt studeren of werken. De Bibliotheek is een fijne plek in de stad waar iedereen zich welkom kan voelen.

Certificering

Dat we met verandering en verbreding op het juiste pad zitten, werd in 2018 bevestigd doordat we als eerste Bibliotheek in Nederland gecertificeerd werden binnen het nieuwe certificeringskader ‘Kwaliteit in Beeld’. In het certificeringstraject werden de kwaliteit van de organisatie, programma’s en dienstverlening getoetst.

Doel: In 2020 werken alle medewerkers vanuit de bedoeling van de Bibliotheek. Alle medewerkers zijn zich bewust van hun eigen bijdrage hieraan en handelen er naar. Doelen en ambitie van de organisatie vormen het kader waarbinnen we werken. Zelforganisatie is een leidend principe. De talenten van medewerkers zijn in beeld en op de juiste plek ingezet.

Op 1 juli 2018 werd de gezamenlijke directievoering voor de Bibliotheekstichtingen Hengelo, Hof van Twente en Oldenzaal een feit. De samenwerking van de Bibliotheken Hengelo en Hof van Twente stamt reeds van 2013, Organisatie en medewerkersen dit jaar kwam Oldenzaal daarbij. 

Opschaling is belangrijk, omdat het de Bibliotheken meer slagkracht geeft. Door in te zetten op meer zelfstandigheid en eigenaarschap binnen de teams kan management beperkt blijven en is er meer ruimte voor de uitvoering.

Dit wordt gedaan in de vorm van zelforganiserende teams. De teams stellen een eigen teamagenda op, waarin de stappen zijn opgenomen om de teamdoelen te bereiken.

Deze organisatieontwikkeling heeft ook in 2018 veel aandacht gevraagd. Want naast een andere manier van onderling samenwerken, veranderden ook de taken die aansluiten bij de maatschappelijke en educatieve Bibliotheek.

Doel: In 2020 vormen vrijwilligers een vast onderdeel van ons personeelsbestand. Vrijwilligers vormen een toegevoegde waarde voor de Bibliotheek, zij zijn enthousiast over de doelstellingen van de Bibliotheek en dragen dit enthousiasme uit.

Al een aantal jaren boden we vrijwilligers de mogelijkheid hun steentje bij te dragen aan de Bibliotheek. In 2018 is deze functie, met de inzet van een nieuw geworven vrijwilligerscoördinator, professioneel verder uitgebouwd.

VrijwilligersWerken met vrijwilligers is belangrijk voor de Bibliotheek; vrijwilligers vinden een voorziening als de Bibliotheek belangrijk en hebben daar iets extra’s voor over. Dit gezamenlijk belang hebben we vorm gegeven door vrijwilligers te werven voor taken die van toegevoegde waarde zijn. We kijken wat goed bij iemand past en zorgen voor een goede opleiding en begeleiding in de nieuwe Vrijwilligersacademie. De eerste lichting vrijwilligers heeft de nieuwe opleiding inmiddels voltooid en is aan de slag gegaan in de Bibliotheek. Eind 2018 waren er 47 vrijwilligers actief als gastvrouw, gastheer, collectievrijwilliger of chauffeur. Daarnaast waren er zo’n 100 andere vrijwilligers actief voor de Bibliotheek, bij projecten als de VoorleesExpress en PraatjesMaken.

Als maatschappelijke organisatie, die bovendien als één van haar speerpunten participatie en zelfredzaamheid heeft, geven we ook ruimte aan vrijwillige inzet van mensen als het gaat om re-integratietrajecten of andere begeleide trajecten, zoals taalstagiaires.

Jaarrekening

Jaarrekening

De jaarrekening van Bibliotheek Hengelo over het jaar 2018 kunt u hier bekijken.

Jeugd & Onderwijs

Jeugd & Onderwijs

LEZEN – Alle kinderen gelijke kansen

De primaire taak van de Bibliotheek begint bij geletterdheid in brede zin. Lezen is dé basis voor het verwerven van kennis en stimuleert verbeeldingskracht en creativiteit.

Kinderen zijn de volwassenen van de toekomst. De Bibliotheek vindt dat kinderen de kans moeten krijgen zich te ontwikkelen en ontplooien om volwaardig mee te kunnen doen in onze samenleving. We richten ons hierbij op de ontwikkeling van taal, leesplezier, digitale geletterdheid en mediawijsheid. Van wieg tot schooldiploma.

Doel: In 2020 bereiken we alle kinderen van 4 – 12 jaar met de dienstverlening van de Bibliotheek

Kinderen van 4 – 12 jaar bereiken we via de aanpak van de Bibliotheek op school. Al sinds 2013 werkt we op deze manier nauw samen met het basisonderwijs in Hengelo. Het aantal aangesloten scholen ligt momenteel op 27. We werken onder andere samen met alle scholen van Scholengroep Primato en de Dr. Schaepmanstichting. In 2018 is het totaal aantal aangesloten scholen afgenomen, BoekStart en dBos 2018 2doordat drie scholen gesloten of samengevoegd zijn.

Leesplezier

Landelijk onderzoek wijst uit dat de aanwezigheid van de Bibliotheek op school een positief effect heeft op het lezen. Kinderen boeken op deze scholen meer vooruitgang in leesvaardigheid, dan kinderen op niet-deelnemende basisscholen. Ook hebben ze meer kennis van boeken, wat betekent dat ze waarschijnlijk vaker lezen in hun vrije tijd.

Leescampagnes

Elk jaar doen we in de Bibliotheek en op de basisscholen mee aan grote landelijke campagnes. De Nationale Voorleesdagen stonden in het teken van prentenboek Ssst! De tijger slaapt. Voor peuters organiseerden we 13 theatervoorstellingen rond dit boek. Tijdens het Kinderboekenweekfeest waren 200 kinderen in de Bibliotheek te vinden. In 2018 besteedden we daarnaast aandacht aan de Voorleeswedstrijd, de Kinderjury, VakantieBieb, de Kinderboekenweek en Nederland Leest Junior.

Cultuureducatie

Ook organiseren we met andere lokale culturele instellingen cultuureducatieve activiteiten rondom verhalen en poëzie. Jaarlijks gaan schrijvers op bezoek in wisselende groepen van de basisschool. Dit jaar werden 35 groepen bezocht door Manon Sikkel en Gert-Jan van Gemert. En nog eens 12 groepen kwamen naar de Bibliotheek voor een workshop nonsens poëzie van Oyfo Muziek.

ZomerbiebZomerbieb

Speciaal voor alle kinderen die in augustus niet op vakantie zijn, organiseerde Bibliotheek Hengelo voor de tweede keer de Zomerbieb. Zes middagen in augustus kwamen kinderen van 6 tot 10 jaar naar de Bibliotheek voor leuke activiteiten, onder andere workshops van Oyfo en Tetem. Alle activiteiten werden goed bezocht. De Bibliotheek ontving voor de Zomerbieb subsidie via de gemeente om de activiteiten tegen zo laag mogelijke kosten te organiseren.

Ouderpartnerschap

Bij de ontwikkeling van (digitale geletterdheid) spelen ouders een belangrijke rol. Daarom stimuleren we ouderpartnerschap, zodat ouders zich thuis bewust en actief inspannen voor een motiverende lees- en mediacultuur. Dit doen we door activiteiten te ontwikkelen die de betrokkenheid van ouders vergroten via kinderopvang en scholen, in de Bibliotheek en thuis.

Zo zijn we in de Bibliotheek gestart met een maandelijks voorleesuurtje voor ouder en kind. Op basisscholen en consultatiebureaus blijkt het vaak lastig om tot een goede samenwerking te komen rond ouderpartnerschap. De pilot waarbij een BoekStartcoach een dag in de week aanwezig was op het consultatiebureau ‘t Berflo om in gesprek te gaan met ouders leverde helaas te weinig resultaat op om deze dienst te blijven aanbieden.

Daarom focussen we rondom ouderpartnerschap in 2019 vooral op de integratie naar een BoekStartBibliotheek op school. Daarmee geven we ouderpartnerschap vorm binnen de IKC’s en komt de focus te liggen op ouders van jonge kinderen.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een plan voor samenwerken Voorschool en Basisschool (IKC) waarin BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school zijn geïntegreerd en is dit bij twee IKC geïmplementeerd

BoekStart de Bibliotheek op schoolIn 2018 zijn we gestart met een pilot in IKC ’t Berflo en ’t Eimink om BoekStart in de kinderopvang met de Bibliotheek op school te integreren. De collectie voor 0-4 jarigen wordt toegevoegd aan de bestaande collectie van de basisscholen. Daarnaast werken we aan een geïntegreerd leesplan voor 0-12 jaar.

In de kinderopvang ligt de focus van onze ondersteunende activiteiten op het stimuleren van ouders tot meer voorlezen en het thuis ontwikkelen van een leescultuur. De komende twee schooljaren gaan we nog eens vier locaties samenvoegen binnen deze pilot.

Doel: In 2020 haalt 75% van de ouders met een pasgeboren kindje het BoekStartkoffertje op in de Bibliotheek

Via de consultatiebureaus ontvangen ouders met een pasgeboren kindje een BoekStartwaardebon. Daarmee kunnen ze in de Bibliotheek het BoekStartkoffertje ophalen. Daarin zit een lidmaatschap van de Bibliotheek, informatie over voorlezen en twee prentenboekjes. In 2018 zijn 150 koffertjes opgehaald. Daarmee is het ophaalpercentage van 22% in 2018 gestegen ten opzichte van 2017 (12,5%).

Doel: In 2020 bereiken we 80% van de kinderen met een leesachterstand met passende programma’s om deze leesachterstand te verkleinen

Voor de VoorleesExpress is nog altijd veel belangstelling. In 60 gezinnen kwam dit jaar een vrijwilliger van de VoorleesExpress 20 weken lang elke week voorlezen. Ook bezochten gezinnen en vrijwilligers samen de Bibliotheek voor een kennismaking en gratis lidmaatschap om het samenlezen voort te zetten.

Tijdens de schoolvakanties organiseerden we PraatjesMaken. Kinderen van nieuwkomersschool De Horizon kwamen een aantal keren naar de Bibliotheek voor een online les logopedie. Daaromheen organiseren we allerlei (taal)activiteiten voor de kinderen, hun ouders, broertjes en zusjes.

Doel: In 2020 werken we samen met het voortgezet onderwijs in alle VMBO-scholen in Hengelo met het programma de Bibliotheek op school VO

In 2018 is gestart met de inrichting van vijf mediatheekvoorzieningen op het nieuwe C.T. Stork College en is de samenwerking met het Avila College voortgezet. Ook werken we samen met alle locaties van Stichting Carmel en OSG ’t Genseler. Hier verzorgen we de collecties, lidmaatschappen, groepsbezoeken en deskundigheidsondersteuning van docenten.

Doel: In 2020 vormen mediawijsheid en informatievaardigheden een vanzelfsprekend onderdeel van ons aanbod voor 0-18 jarigen

De digitalisering en de groeiende hoeveelheid informatie op internet, maakt van digitale geletterdheid ook een basisvaardigheid. Vanaf 2020 maakt digitale geletterdheid onderdeel uit van het curriculum van de basisscholen.

Twee van onze medewerkers hebben in 2018 de opleiding tot mediacoach afgerond. In samenwerking met de Bibliotheken Hof van Twente en Oldenzaal en het onderwijs in die drie gemeentes zijn we gestart om een goede structuur te ontwikkelen voor een doorgaande lijn op het gebied van digitale geletterdheid.

Ook in de Bibliotheek zelf besteden we aandacht aan mediawijsheid. Zo organiseerde LOES een avond waar ouders inzicht kregen over de verslavende digitale wereld waarin hun kinderen zich begeven.

Jaarverslag 2018

Jaarverslag 2018

Welkom bij ons jaarverslag!

Navigatie

U kunt het menu aan de linkerkant gebruiken om door de verschillende hoofdstukken te navigeren.

Vragen

Heeft u naar aanleiding van het jaarverslag nog vragen? Aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.

 

Pariticipatie & Zelfredzaamheid

Pariticipatie & Zelfredzaamheid

LEREN – Iedereen kan meedoen

Onze kennismaatschappij is niet voor iedereen even toegankelijk. Participatie en zelfredzaamheid vergen specifieke vaardigheden. De Bibliotheek helpt om deze basisvaardigheden te vergroten. Dat doen we op de gebieden taalvaardigheid, digitale vaardigheden, het vinden van werk, financiële vaardigheden, gezondheid en opvoeding.

In Nederland zijn 2,5 miljoen volwassenen niet in staat om zonder hulp te participeren. Zij kunnen niet goed genoeg lezen, schrijven, rekenen of met de computer omgaan. In samenwerking met lokale en landelijke partners ontwikkelt de Bibliotheek een non-formeel leeraanbod en faciliteren we spreekuren voor de directe hulpvraag.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een sluitend programma in samenwerking met alle relevante partners om de verschillende laaggeletterde doelgroepen te bereiken

Taalpunt bestaat 5 jaar

In 2018 zijn er opnieuw veel activiteiten ontplooid op het vlak van participatie en zelfredzaamheid. Wij faciliteerden het Taalpunt, Taalcafé, de Brievenhulp en het Belastingspreekuur in samenwerking met Wijkracht. TaalcafeHet Taalpunt vierde dit jaar bovendien het 5-jarige jubileum en dat feestje is samen met de taalvrijwilligers en alle betrokkenen van het eerste uur in de Bibliotheek gevierd.

Taalmeter

Nieuw was de pilot rond de Taalmeter, een samenwerking met de gemeente Hengelo en het ROC van Twente. Inwoners die in aanmerking komen voor een uitkering, doen bij ons een korte online taaltest. De Bibliotheek is hiervoor uitermate geschikt als laagdrempelige en neutrale locatie.

Deelnemers die onvoldoende scoren, krijgen direct een gesprek met een onderwijskundige van het ROC van Twente voor een leeradvies op maat. De pilot is succesvol verlopen en er wordt nu onderzocht of de Taalmeter structureel aangeboden kan worden.

Nieuwe Nederlanders

Ons leeraanbod voor statushouders in Hengelo is in 2018 uitgebreid. Naast al bestaande projecten, zoals PraatjesMaken en Zing Nederlands Met Me, wil de Bibliotheek de nieuwe Nederlanders extra ondersteunen bij de inburgering en het leren van de taal en basisvaardigheden. Samen met het ROC van Twente boden we dit jaar rondleidingen aan in de Bibliotheek. Verder zijn er diverse workshops gegeven, zoals Word, een CV maken en omgaan met de computer. Ook hebben twee statushouders een taalstage bij de Bibliotheek afgerond.Spreekuren

Symposium

In oktober vond een symposium rond laaggeletterdheid in de Bibliotheek plaats. Bij het symposium, georganiseerd in samenwerking met lokale en landelijke partijen, stond de vraag centraal: “Hoe kunnen we meer laaggeletterden volwassenen vinden en helpen met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden?”. De deelnemers waren professionals en vrijwilligers met directe klantcontacten, zoals klantmanagers, werkcoaches, wijkconsulenten en WMO-consulenten. Het event werd goed bezocht en de ruim 60 deelnemers vonden het een waardevol evenement. In 2019 gaan we opnieuw een symposium rond laaggeletterdheid organiseren.

Participatieverklaring

Dit jaar ontvingen in totaal 90 deelnemers hun participatieverklaring tijdens twee bijeenkomsten in de Bibliotheek.

Doel: IN 2020 is de Bibliotheek de vanzelfsprekende plaats voor het bieden van toegang tot de digitale overheid en de ondersteuning bij het werken met de digitale overheid

In Nederland zijn er 2,5 miljoen kwetsbare burgers. De toenemende digitalisering van de overheid maakt het er hen niet gemakkelijker op. Voor de Bibliotheek is het de uitdaging een laagdrempelige, toegankelijke plek voor álle inwoners te zijn. Ook de overheid ziet in de Bibliotheek een ideale plek om een hulpinfrastructuur in te richten voor mensen die moeite hebben met de digitale overheid. De CursussenBibliotheek biedt immers al hulp in de vorm van onder andere Brievenhulp en cursussen Digisterker. Samen met onze partners hebben we in 2018 veel voorwerk gedaan voor nieuwe dienstverlening. De implementatie hiervan gaat verder in 2019.

Computercursussen

Voor mensen die hun digitale vaardigheden wilden verbeteren, hadden we in 2018 weer een uitgebreid aanbod aan computercursussen, workshops en spreekuren in samenwerking met SeniorWeb Hengelo. De cursussen voor beginners zoals Klik&Tik en de cursussen Digisterker, waarin de deelnemers leren omgaan met de digitale overheid, zijn dit jaar gratis aangeboden om zo deelname nog laagdrempeliger te maken. Dit resulteerde vooral bij de Klik&Tik cursussen in een sterke toename van het aantal deelnemers.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een samenhangend programma gerelateerd aan de thema’s geld, werk, gezondheid en opvoeding dat gericht is op het terugdringen van laaggeletterdheid en vergroten van de digitale vaardigheden

2018 zag wederom veel bijeenkomsten voor werkzoekenden. Zo waren er 18 bijeenkomsten van Walk&Talk, de cursus ZoekWerk en organiseerde DeBroekriem 7 events. Nieuw was de samenwerking met TalentPlus, een netwerkorganisatie voor hoger opgeleide werkzoekenden. Bibliotheek Hengelo ondersteunt TalentPlus door het wekelijks beschikbaar stellen van ruimtes en faciliteiten. In 2018 kwam Talentplus 28x keer bij elkaar met 450 deelnemers.

Hulp bij correspondentie en het invullen van formulieren was er ook dit jaar weer in de vorm van de Brievenhulp. En in maart en april konden inwoners wederom terecht in de Bibliotheek voor hulp bij hun belastingaangifte.